Isparta tarihçesi
Isparta ve çevresi, antik kaynaklarda Pisidia adıyla anılan Göller Bölgesi olarak tarih boyunca kesintisiz yerleşime sahiptir; Üst Paleolitik ve Mezolitik dönemlere dayanan buluntuların ardından Neolitik, Kalkolitik ve Tunç Çağı yerleşimleri yoğun olarak görülmüştür. Bölgedeki arkeolojik çalışmalar 56 höyük tespit ettiğini; bunlardan 12’sinde Kalkolitik döneme ait malzeme saptandığını bildirir. Pisidialılar ve yerel Pisidçe dili, Aksu’ya bağlı Timbriada, Sofular Köyü ve Senitli Yayla’da bulunan mezar taşlarıyla belgelenmiştir.
Bölge tarih boyunca birçok siyasi dönüşüm yaşamıştır: Hitit kaynaklarında “Pitaşşa” adıyla anılan topraklar, Pers kaynaklarında Pisidia olarak geçer; M.Ö. 4. yüzyılda Büyük İskender’in fethettiği bölge, sonraki dönemde Seleukoslarca ele geçirilmiş ve bu dönemde Seleukeia Sidera (Atabey-Bayat), Apollonia (Uluborlu) ve Antiokheia (Yalvaç) gibi kentler kurulmuştur. Seleukosların Anadolu’daki gerileyişinin ardından Bergama ve Roma egemenlikleri, yerel krallıklar ve Roma idari düzenlemeleri (Amyntas’ın yönetimi ve Augustus döneminde Galatia’ya bağlanma) bölgenin statüsünü belirlemiştir.
Orta Çağ’dan itibaren Isparta Bizans yönetimine bağlanmış, Selçuklu dönemiyle birlikte özellikle Miryakefalon Savaşı (1176) bölgeye etki etmiştir; XIII–XIV. yüzyıllarda Hamidoğulları Beyliği kurulmuş, bölge 1374 ve 1390 yıllarında Osmanlı idaresine geçmiştir. Modern dönemde Isparta, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecinde Milli Mücadele’ye ilçeleriyle katılmış (871 şehit bildirilmektedir) ve Atatürk’ün 6 Mart 1930 tarihli Eğirdir ve Isparta ziyaretleri yerel düzeyde anılmaktadır.
Öne çıkan tarihsel noktalar
- Bölge adının antik karşılığı: Pisidia; yerel halk Pisidialılar ve yerel dil olarak Pisidçe (mezar taşlarıyla belgelenmiş).
- Sürekli yerleşim: Üst Paleolitik–Mezolitik döneme kadar uzanan buluntular; 56 höyük tespit edilmiş, 12’sinde Kalkolitik malzeme bulunmuştur.
- Helenistik–Roma dönem değişimleri: Büyük İskender sonrası Seleukos hakimiyeti, kent kurmaları (Seleukeia Sidera, Apollonia, Antiokheia) ve daha sonra Bergama-Roma düzenine geçiş; Amyntas’ın kral olarak atanması ve Augustus döneminde Galatia’ya bağlanma.
- Orta Çağ ve sonrası: Miryakefalon Savaşı (1176) bölgeyi etkilemiş; Hamidoğulları Beyliği’nin kurulması ve 1374/1390’da Osmanlı yönetimine katılma; Cumhuriyet döneminde Milli Mücadele’ye katılım ve Atatürk’ün 6 Mart 1930 ziyaretinin yerel anmaları.
Bu bölüm site içi özgün editoryal özet olarak hazırlanmıştır.
Isparta için yerel rehber
Isparta ilindeki tüm ilçelere, mahalle, köy, cadde ve sokak kayıtlarına yerel rehber dizininden ulaşabilirsiniz. Her yer kaydı kendi yerel web rehberine ve işletme türlerine göre hazırlanmış içerik başlıklarına bağlanır.
Tüm ilçeleri ve yerleri gör →